Asmi-Ikben: Antroposofie

Filosofie stelt de grote vragen: Wie ben ik? Wat is daar? Wat kan ik te weten komen? Hoe moet ik leven?

Dit leidt naar andere vragen over de relatie tussen geest en lichaam, het Zijn en de relaiteit, waarheid en opinie, goed en fout, vrijheid en determinisme (betekent dat tussen alle fenomenen die zich voordoen in het heelal eenduidige causale relaties bestaan. Deze causale relaties zijn mogelijk op basis van een onderliggend oorzakelijk beginsel.), het individue en de omgeving, mens en natuur, en God en de wereld.

Om deze vragen te stellen is het noodzakelijk om de basis van ons bestaan en de wereld waarin wij leven te onderzoeken. Tezelfdertijd geeft filosofie geen pasklaar antwoord maar claimt, zoals Socrates zei dat het doel van het leven is 'het leven te onderzoeken'.

Filosofie is een poging om de eeuwige, persoonlijke en universele menselijke zingevingproblemen aan te pakken.

Dat wil niet zeggen dat, zoals Nietzsche aangaf, er ook geen vreemde `wil tot waarheid' bestaat, een fascinatie voor raadses en paradoxen die, zodra opgewekt, veie jaren kunnen blijven rondzoemen. Maar dat is geen filosofie. Zij is een betrokken worstelen met de eeuwige levensvragen. Filosofie is geen specialisme, geen beroep, geen exclusieve club met eigen regels en wachtwoorden. Filosofie is niets anders dan het aanpakken van onze passies en denken over kwesties als de zin van het leven, de tragedie, de dood, ons zelfbesef, en, natuurlijk, de filosofie zelf, die geenszins het terrein of het privilege is van een klein aantal universitair geschoolde vakmensen. Maurice Riseling merkte daar over op:'Vroeg of laat maakt het leven filosofen van ons allen.

Plato, reporting the words of Socrates, c355BC

The Republic

"Until Philosophers are kings, or kings have the spirit of Philosophy, cities will never have rest from their troubles."

Socrates: What is Justice?

Polemarchus: It's giving everyone the good or evil they deserve, helping friends and harming enemies.

Thrasymachus: It's following the law, doing what the people in power say.

Socrates: Rulers aren't always right, and they're never happy. Let's try to design a perfectly just society. It'll have people sticking to the skill they're best at, supplying each other's needs. It'll have three classes, golden ruler-guardians, silver auxiliaries and iron and bronze artisans. We'll have no families, but bring up the best people, women as well as men, to be rulers. They'll avoid poetry, do physical training and study philosophy. We'll have justice because everyone sticks to their own job. We'll have the three classes in harmony, just like the mind has three parts: desire, reason and spirit.

Glaucon: So what's philosophy, then?

Socrates: It's pursuing wisdom. Trying to find the immutable, the perfect, the true form of reality. It's not like foolish sailors squabbling over who's to take the helm. It's not like taming a wild beast. Imagine a cave where prisoners have been held since birth, they'd believe that the shadows they see are reality. The true philosopher is like someone who escapes from that cave and sees real things, when he gets back, no-one believes him. We'll get this by careful education up to the age of fifty.

Glaucon: What about the perfect State?

Socrates: It isn't a timarchy built on ambition, nor money-based oligarchy, nor squabbling democracy or gangster-ish tyranny. Our perfect society of philosopher-kings may never exist on earth, but we can hope.

Spiritualiteit

spiritualiteit is een veel breder concept dan de nogal gespecialiseerde notie van religie. Ondanks de gladde exclusiviteit van al te veel religieuze demagogen die volhouden dat spiritualiteit synoniem is aan hun (en alleen aan hun) religie of sekte, zijn er evenveel betekenissen als er soorten van spiritualiteit zijn en geen religie heeft een exclusief of zelfs maar een speciaal recht om zichzelf te beschouwen als het ware pad naar spiritualiteit.

Spiritualiteit is een menselijk verschijnsel. Het is een essentieel onderdeel van het menselijk bestaan, misschien zelfs van de menselijke (en sommige, zo niet alle, dieren misschien) natuur.

Niet alleen kunnen we nooit met zekerheid alles weten wat in de geest van anderen zit (zelfs niet van onze naasten), maar we kunnen er ook nooit staat op maken wat zich

in óns hart bevindt. Zowel het ik en het bewustzijn roepen een gevoel van mysterie op waarvoor `ziel' slechts een verbale fopspeen is. (Jean-Paul Sartre legt dit mysterie vast via een aantal ontwijkende metaforen, bijvoorbeeld de paradoxale kreet `Ik ben wat ik niet ben en ik ben niet wat ik ben'.)

Dieren hebben misschien een bepaalde gewaarwording, van de dood, van tragedie, van het ik. Maar hun gewaarwording is op zijn minst beperkter en minder uitgesproken dan de onze. Het is hier echter niet de plaats voor chauvinisme over onszelf, in tegendeel, als spiritualiteit iets betekent dan sluit het zeker een bepaalde verwantschap met onze dierlijke collega's in het leven in, ongeacht of zij dezelfde gewaarwording hebben van spiritualiteit als wij. De mens situeert instinctief een innerlijk leven, dat op dat van hem lijkt, achter de veranderende contouren van de uitwendige natuur.

Het net van de spiritualiteit moet zo wijd mogelijk worden uitgespreid, het kan niet uitsluitend de mensheid beslaan (of de relatie tussen menselijke wezens en God, goden

en godinnen). Spiritualiteit is allesomvattend, waaronder veel (zo niet alles) van de natuur en de natuurlijke wereld.

Het is waar dat spiritualiteit tegengesteld is aan het zuiver technische, het zuiver plichtmatige en de

muggenzifterige argumentatie die iets weigert als levend geheel te zien en er in plaats daarvan op staat om de levenloze onderdelen te ontleden. Maar hoewel het bekrompen analytische categorieën vermijdt en minder open staat voor argument en 'bewijs' dan een beperkte empirische hypothese of een wiskundige stelling, is het feit dat spiritualiteit passende categorieën mist geen reden om te zeggen dat zij irrationeel is of niet te beschrijven.

Bovenstaand bevat fragmenten uit Spiritualiteit voor sceptici van Robert C Solomon