Vier dagen lang was hij in Brussel, voor een driedaagse praktijkgerichte lezing en een Amitayus-initiatie op de site van Tour & Taxis. Je hoefde geen boeddhist te zijn om het te kunnen volgen. Het centrale thema het non-dualistische denken in combinatie met mededogen en wijsheid.
Hij is het religieuze hoofd van de Tibetaanse boeddhisten en in zekere zin ook hun politieke leider. Zoals je ongetwijfeld weet is hij gevlucht uit Tibet in 1959, toen de Chinese communisten dit land in bezit namen. De term Dalai Lama (letterlijk: Dalai: oceaan en Lama: goeroe, leraar) duidt niet één enkele persoon aan, maar wel een lijn van elkaar opvolgende leiders. Deze opvolging gebeurt niet door vererving of verkiezing, maar door wedergeboorte. Men gelooft dat elke Dalai Lama de wedergeboorte van zijn voorganger is.
De Dalai Lama is een heel attente man vol energie. Hij is eenvoudig en hartelijk en hij sprak open en oprecht. Hij is een religieus leider, een geleerde en ook een man die heel zeker een opmerkelijke monastieke vorming heeft genoten.
Annemiek schrijft in haart weblog de volgende mooie zinnen:
'Letterlijk en figuurlijk een bedrijfshal was als luistercentrum die trapsgewijs van hoog naar een lager gedeelte liep waarop een enorme zetel was geplaatst.
Op die zetel nam de dalai lama via een blauw opstapje plaats en ik moest opeens denken aan
een kind op een veel te grote stoel.
Hij was zo nu en dan verlegen en dat gevoel voelde vreemd zo ontwapenend bekend zo gewoon mooi.
Hij voelt zich doorgever alles behalve verheven, zo ik het heb ervaren dat vond ik wonderlijk mooi , zeer ontroerend mooi want dit voelde goed en sereen puur voor zo ver je dat kunt ervaren, zo heb ik het ervaren. De Dalai Lama heet eigenlijk: Tenzin Gyatso.
Hij is de veertiende in een rij en is een op gevoel oordelend warm mens met veel wijsheid en humor. Hij droeg de hele dag , zondag een zonneklep ik zal het nooit vergeten dat beeld en zijn ogen die onder die rand door blikten als een kind dat leven simpel heel helder vindt.'
De Dalai Lama gaf onderricht over de Middenweg van Nagarjuna, een Zuidindiase boeddhistische meester uit de eerste of tweede eeuw westerse jaartelling. Hij onderwees aan de grote boeddhistische universiteiten in Noord-India. Er is waarschijnlijk, nadat Sakhyamuni Boeddha over de aarde ging, geen groter cultivator/geleerde geweest dan Nagarjuna. Zijn geschriften liggen aan de basis van de grootste boeddhistische stromingen die er na die tijd zijn gekomen.
1 Hoofdstuk 1 Oorzakelijkheid vr 2 juni 's ochtends
2 Hoofdstuk 26 De twaalf schakels vr 2 juni 's middags
. za 3 juni 's ochtends (vanaf vers 8)
3 Hoofdstuk 18 Het zelf za 3 juni 's middags
. zo 4 juni 's ochtends
4 Hoofdstuk 22 De Boeddha zo 4 juni 's ochtends
5 Hoofdstuk 24 De boeddhistische leer zo 4 juni 's middags
Deze Leer (Mulamadhyamakakarika’s) die hij onderwees is:
Het Pad dat leidt naar spiritueel inzicht en Wijsheid (de Vier Edele Waarheden),
De Middenweg tussen de filosofische en religieuze stellingen van nihilisme (aangezien er niets blijvend te vernietigen valt) en eternalisme (aangezien nergens in het ‘zelf’ en elders een eeuwig levende ‘ziel’ te vinden is)
Het principe van niet-dualisme, het vermijden - of opheffen - in de levenswandel en -wijze van alle tegenstellingen, uitersten, extremen die niet naar het nirvana leiden.
Wat is de Middenweg niet?
Geen doel op zichzelf, geen gedragscode noch een lijst van geboden en verboden.
Naar wat verwijst de ‘Middenweg’?
Naar het Edele Achtvoudige Pad, dat leidt naar spiritueel inzicht en Wijsheid.
Wat zijn de Vier Edele Waarheden?
(1) De vaststelling (van de symptomen) van het lijden,
(2) De oorzaken van het lijden,
(3) De opheffing (van de oorzaken) van het lijden,
(4) De weg (het pad) die voert naar de opheffing van het lijden.
Wat is het doel van de Vier Edele Waarheden?
De wezens bevrijden uit het lijdensbestaan en de Verlichting verwezenlijken.
Is er een oorzakelijk verband tussen de Vier Waarheden?
Ja, het zijn twee paren van oorzakelijke omstandigheden, oorzaak-en-gevolg:
oorzaak en gevolg van het lijden en
oorzaak en gevolg van de opheffing van het lijden
Wat wordt hier bedoeld met ‘lijden’?
Alle vormen van existentieel lijden: het lijden onder pijn, onder verandering en onder mentale conditioneringen, patronen, vormingen
Wat zijn de oorzaken van het lijden?
Het ontstaan van het lijden: het is de dorst (begeerte) die steeds een nieuwe existentie zoekt, die met vreugde en hartstocht gepaard gaat, nu hier, dan daar behagen scheppend, namelijk de dorst naar zinnelijke lust, de bestaansdrift, de welzijnsdrift’.
Met andere woorden, de oorzaken van het lijden liggen in ons ‘zelf’. (de vijf componenten van de persoonlijkheid) Een boeddha is vrij van existentieel lijden. Hij of zij heeft een geesteshouding en levensvoering ontwikkeld die volledig vrij is van afkeer, verzet en ontkenning van de grote existentiële realiteiten. Hij/zij treedt ze onbevreesd tegemoet en heeft er zich mee verzoend.
Hoe wordt het lijden opgeheven?
Opheffing van het lijden: het is het volkomen opgeven, verwerpen, afleggen en verdrijven van deze dorst, hem geheel en al opheffen’.
En wat is dan de Weg die naar de opheffing voert?
De weg die tot de opheffing van het lijden voert: het Edele Achtvoudige Pad, te weten: juist inzicht, juiste gezindheid, juiste woord, juiste daad, juist levensonderhoud, juiste inspanning, juiste achtzaamheid, juiste geestesconcentratie’.
Wat zijn de ‘vijf componenten’?
Deze componenten (groeperingen, ‘aggregaten’ of ‘verzamelingen van gehechtheid’) zijn een combinatie van altijd veranderende fysieke (lichamelijke), mentale (geestelijke) en psychische factoren (elementen, energieën) die ononderbroken en nauwgezet op elkaar reageren en samen als existentiële persoonlijkheid (als een ‘zelf’) ervaren worden. Deze componenten mogen niet verward worden met onze ‘vijf zintuigen’!
Waarom is nu het Boeddhisme zo aangrijpend?
zelfkennis. Dat is het begin. Vervolgens gaat het om de vraag hoe je op grond van zelfkennis kunt komen tot zelfsturing, tot beheersing van je eigen gedrag, tot het meester worden over je zelf. Het gaat er daarbij om dat je niet de omstandigheden, de wereld om je heen, andere mensen, bepalen wie je bent. Het gaat er ook niet om dat je emoties of gedachtepatronen je bepalen, het gaat er om dat je door bewust en onafhankelijk te kiezen jezelf stuurt, zoals een wagenmenner zijn paarden. De contemplatieve psychologie wordt ook wel Boeddhistische psychologie genoemd omdat ze in de Boeddhistische traditie staat.
Wij steunen het ICT.
Steun het International Campaign for Tibet, het zet zich sinds 1988 in om de mensenrechten en democratische vrijheden voor het Tibetaanse volk te bevorderen. ICT heeft kantoren in Washington D.C., Amsterdam en Berlijn. Voor meer informatie klik op het logo hiernaast.
en Huy, verzorgt hij Nederlandse en Franse vertalingen van Tibetaanse boeken en onderrichtingen, o.a. van Lama Karta. Hij is directeur van de Uitgeverij Kunchab, redigeerde het boek De stem van Tibet en werkt mee aan verschillende publicaties over multiculturele opvoeding, de geweldloosheid en de boeddhistische filosofie. Als leraar Franse taal (romanist) staat hij ook in het secundair onderwijs. Frans Goetghebeur kent het Tibetaans Boeddhisme als geen ander en is een veelgevraagd spreker over de aspecten eigen aan de integratie van het Boeddhisme in de Westerse cultuur.
